Mijn blindengeleidebrowser moet met pensioen

Fluitend loop ik over het web. Ik ga eens een nieuwe route proberen, door een drukke straat vol films en series waar ik nog niet vaak ben geweest.
“Kyubi, zoek film,” verzoek ik als mijn Browser blijft staan om aan een advertentie te snuffelen. Kyubi hoort me niet. Browsers kunnen heel goed horen en deze heeft spitse oortjes, maar het web zit nu eenmaal vol prikkels. Ik zoek zijn halsband, loods hem met zachte hand mee en we verlaten deze pagina.
we blijven staan voor een film die uit de zoekresultaten naar voren komt. Een kwartier lang blijf ik er met open mond naar kijken. De audiodescriptie is goed. De stemmen zijn mooi. Ik kan hem zelfs op pauze…
Ik zei pauze…
Na een paar keer op de muur bonzen waar de film geprojecteerd wordt, gaat hij eindelijk op pauze.
“Kyubi, zoek terugspoelknop,” zeg ik. Hij begint te zoeken maar zonder resultaat. Het enige dat verschijnt is de melding “Het lijkt erop dat je deze straat niet goed kunt navigeren met je huidige geleidebrowser. Probeer het met een andere.”
Ongelovig kijk ik Kyubi aan, en hij kijkt terug alsof hij zeggen wil: “Sorry baas. Ik kan het echt niet.”
“Naar huis,” beveel ik scherp. Dit is nu de tiende keer dat Kyubi me laat zitten deze maand. Steeds meer plaatsen kan hij niet eens betreden, laat staan mij er wegwijs maken. Regelmatig draait hij zich om en loopt terug, of gaat voor me staan alsof we er niet door kunnen. Zelfs onze eigen achtertuin, waar ik mijn website beheer en blogjes post, wil hij tegenwoordig niet meer in. Is hij ergens bang voor? Of snapt hij het gewoon allemaal niet meer?
Misschien wordt het tijd voor zijn pensioen.

Ik bel de browserschool en mag een testrondje lopen met een nieuwe geleidebrowser. Zijn naam is Spectacle. Je komt hem en zijn nestgenoten tegenwoordig overal tegen. Ze schijnen erg routevast te zijn en onthouden elke stap die je zet. Dat was dan ook de reden dat ik eerst niet voor hem koos; ze onthouden je vergissingen, ze onthouden wie je tegenkomt, ze onthouden waar je je boodschappen doet en waar je met je buurman over praat. Spectacle oordeelt niet, dat weet ik ook wel, maar toch…
Het testrondje gaat niet bepaald goed. Ook hem geef ik het commando “zoek terugspoelknop” en Spectacle kijkt me vragend aan, zo van: “Kun jij me niet … Lees verder...

Speakertje of subwoofer?

Gisterochtend zat ik in de kantine aan de koffie, toen ik ineens een wel heel bekend geluid hoorde: Mijn eigen stem! Begeleid door het auditieve titelblad van een Rebex Luisterfilm.
Verbaasd liet ik mijn koffie zakken, en ineens begreep ik het: Mijn tafelgenoot had er geen gras over laten groeien en was na een gesprekje met mij meteen naar de website gegaan. Gevleid dronk ik verder en keek in de auditieve spiegel.
Wat anders klonken deze luisterfilms door een telefoonspeakertje, gewend als ik was aan mijn koptelefoon of bij uitzondering een paar externe boxen. Dit was wel even wat anders.
“Hmm, misschien is de muziek toch een beetje te zacht, en de geluiden verzuipen zowat. En dan dat trage tempo. Maar als ik ze harder maak, zijn ze dan niet veel te hard voor diegene die wél een koptelefoon heeft opgezet? Wordt het via speakertje geen verwarrende brei, of juist te rustig? En hoe zit het met mensen die oortjes in hebben, bluetooth-speakers gebruiken of afhankelijk zijn van hoortoestellen?”
En ineens vroeg ik mij af, hoe leest men eigenlijk een luisterboek?
Ik besloot het in de facebook-vriendengroep te gooien, en nu vraag ik het jou:
Hoe luister jij een luisterboek? Is dat via:
A. Het speakertje van je apparaat
B. Koptelefoon of oortjes
C. Externe speakers, of
D. Iets anders?

Ik ben heel benieuwd naar je bevindingen, en wellicht kan ik de verhoudingen van geluid, muziek en stem daarop afstemmen!… Lees verder...

Stilte en muziek

Ja hoor, al twee maanden radiostilte, of blogstilte in dit geval. Had ik niet een sprookje, of sprook, zonder stem beloofd? Waar blijft-ie dan?

Ik zal het maar eerlijk zeggen: Ik zit gewoon een beetje vast in die verdraaide sprokenbundel.
Schrijven was het probleem niet. Geluidsbewerking ook niet. Dat vraagt slechts wat geduld en daar heb ik wel een voorraad van. Maar de muziek? Hou op. Volgens mij zit ik al twee weken op hetzelfde punt: Oh jee, nou moet ik alweer dit Leidmotif gebruiken. Wordt het niet saai? Hoe kan ik het variéren zodat het toch nog boeiend blijft, of zal ik dan toch een nieuwe gebruiken? Waar haal ik zo snel een nieuw Leidmotif vandaan? Welke heb ik nog liggen? Nee, die past er niet bij. Nee deze ook niet. Het moet precies die en die stijl hebben. Moet dat echt? Ik kan toch wel een beetje afwijken, geen mens die dat hoort… Toch maar het oorspronkelijke motief? Wel zo consistent met de eerdere scene waarin datzelfde personage… Maar neeeee, dat wordt zo saai! Zal ik anders helemaal geen muziek doen? Ja zeg, en alle spanning eruit halen zeker! Trouwens, tot dusver was er steeds muziek, zou wel raar zijn om dan ineens minutenlang niets te laten klinken. Misschien als ik nou het tempo een beetje, en dat instrumentje daar, en een snufje van dat andere thema…

En zo gaat dat nu al een eeuwigheid. Soms komt er muziek uit waar ik hoofdpijn van krijg. Soms komt er muziek uit waar ik wel op dansen kan.
En soms komt er helemaal geen muziek uit.
Misschien maar even wat anders gaan doen. Straks heb ik vast meer geluk, of inspiratie, of discipline, of focus (of of of) en dan kan ik jullie eindelijk eens dat leuke sprook(je) laten horen waar ik de verteller weglaat. Dan kun je zelf verzinnen waar het over gaat of welke sprook het is. Dat wordt leuk!… Lees verder...

Sprookjes worden sproken

binnenkort verschijnt er op Storytel, Luisterrijk, de luisterbieb en natuurlijk op deze site een bundel sprookjes, of eigenlijk zijn het meer sproken. Het wordt namelijk tijd dat sprookjes in hun oude sinistere glorie worden hersteld. Dit gaat zo:
1. Een paar bekende sproken door de wringer halen.
2. Een paar nieuwe sproken schrijven; die zijn dan automatisch al verwrongen.

Voorbeelden van bekende sproken die de wringer hebben gehad:
De kikker wordt een sluwe hagedis. Roodkapje ontmoet Isengrijn. Doornroosje heeft nachtmerries en de prinses op het witte paard heeft dollartekens in haar ogen.

Voorbeelden van nieuwe sproken:
Gaia komt stiekem in het heelal spelen. Een meisje zoekt haar ultieme verhaaltje voor het slapengaan. De prinses houdt van de draak en de dieren zijn de mensen beu. Ze bellen de verdelgingsdienst.

Fragment uit één der sproken:

De volgende keer: Hoe klinkt een sprookje zonder stem?… Lees verder...

Presentatie rincon – de invloed van geluiden en muziek op een verhaal

Op zaterdag 15 april mocht ik een presentatie houden op Rincon met als onderwerp, welke invloed hebben geluidseffecten en muziek op een verhaal? het werd een geweldige ervaring, met veel leuke interactie en fantastische toehoorders!

Rincon, ook wel Roll Initiative, is Nederland’s eerste conventie voor tabletop roleplaying games (TTRPG). Hier valt bijvoorbeeld Dungeons and Dragons onder, maar nog veel meer soorten bordspellen met elementen van verhaal en rollenspel. Op deze conventie konden zo’n 700 spelers, verkopers en sprekers elkaar treffen om te spelen, kennis uit te wisselen en te shoppen naar bijvoorbeeld zelfgemaakte maps, dobbelstenen en prachtige pionnen.

Zelf heb ik in mijn leven maarliefst één keer een TTRPG gespeeld – een versie van Dungeons and Dragons waarbij niet zoveel creativiteit was vereist – maar ik weet wel wat geluiden en muziek kunnen doen met een verhaal. Of dat nu een film is, een game, een hoorspel of natuurlijk een luisterfilm.
En zo stond ik daar dan, naast de tafel met mijn laptop en boxen. Ik vertelde hoe beelden en graphics ons opvallen, terwijl geluiden en muziek het onderbewuste bespelen. Ik vertelde over het leidmotif en de simpele klankkleur, de bridge, het bed en de sting, over soundscapes en de balans tussen geluid, muziek en stem. Natuurlijk liet ik steeds fragmenten horen ter demonstratie. Het leukst van alles vond ik, te horen hoe deze fragmenten tot de verbeelding spraken van de toehoorders. het was geweldig en ook leerzaam om te horen hoeveel verschillende beelden één muziekstuk kon oproepen in de hoofden van de mensen. Soms waren dat beelden waar ik nooit op was gekomen, en soms ineens precies het beeld dat ik er oorspronkelijk mee bedoelde. Natuurlijk wilde ik niet laten merken dat dat het juiste was, want wat is juist? is het niet aan de luisteraar om te bepalen wat hij ziet? Een kunstwerk heeft een maker nodig, maar ook een ontvanger. Soms is dat voor mij een lesje om te leren, vooral als ik dolgraag iets precies wil overbrengen (het liefst met beeld, geluid, muziek, stem, gevoel!) maar soms is zo’n gesprek met een ontvanger juist een enorme verrijking. Een inkijkje in de verbeelding van een (andere) luisteraar, een uitwisseling van gedachten en fantasie.
Wat is er mooier?… Lees verder...

Lieve Jacov

Lieve vriend en muze,

Vorige week hebben we officieel afscheid van je genomen, maar onofficieel? In mijn hoofd, op papier?
Daar nemen wij geen afscheid. Lieve Jacov, want daar praten we nog even rustig verder.

In de afgelopen dertien jaar hebben we samen veel reizen gemaakt. Als muze en schrijver, spreker en luisteraar, maar vooral ook als twee vrienden die nieuwe en bekende dingen toch weer als nieuw beleefden. Want samen.

We maakten bijvoorbeeld een reis naar Graz, om jouw grote muze Harnoncourt te horen dirigeren. We reisden met de trein en verbleven in een fijn hotel, van waaruit we ook nog muzikale wandelingen en kleine tripjes maakten. Weet je nog, die chauffeur die zo moest lachen zonder dat we wisten waarom, omdat hij zo’n dialect had? En weet je nog, die voetbalsupporters op de laatste avond?
Ook reisden we door alle cantates van Bach, die jij me liet horen en waarbij je inging op muziek, tekst en thema. Elke twee weken kwam ik bij je langs. Eén cantate voor en één cantate na het eten, oftewel jouw goddelijke kookkunst.
Jaren daarvoor reisden we samen door mijn luisterfilms, waarbij je me begeleidde bij het inlezen en afwerken. Hier iets trager voorlezen, daar misschien nog wat geluid… Wanneer jij mijn muziek naspeelde, kreeg die een heel eigen kleur. Ik zet een voorbeeldje onderaan dit blog.

Tijdreizen, maakten we ook. WE deelden oude opnames en haalden herinneringen op aan plaatsen waar wij allebei gewoond hadden, zij het dan twintig jaar na elkaar. En terwijl wij samen vertelden, luisterden en lachten, tikte bij jou de klok door. Dwars door de muziek heen bijvoorbeeld, of door jouw verhaal. Dan ging je hem overschreeuwen, dat was grappig, en als je hem opwond sloeg hij zo snel dat het een soort ADHD-klok werd!

De laatste reis die ik wil noemen is een reis door de belevingswereld.
We liepen in gedachten samen op. Ik wilde altijd weten wat jij van situaties in de wereld vond. En je was er steeds als ik ergens vastliep. Of het nou een vriendschap of een leidmotief was: Jij belichtte de zaak op een unieke manier.
Openheid.
Dat is het woord. Openheid naar alle kanten, mensen en mogelijkheden.

Ik had nog wel meer reizen met je willen maken. Door Händel of Telemann, of de rest van de Engelse hitlijsten uit de jaren 80. Of naar verjaardagen, kerstfeesten en etentjes bij je lieve … Lees verder...

Audio op maat minus de muziek

Lieve bezoeker, dat is lang geleden! Hoe gaat het met je?
Hier gaat het goed, al zou de radiostilte dat misschien niet suggereren. Wat er dan allemaal gebeurde, terwijl die radio niet uitzond? Daar zal ik je de volgende keer meer over vertellen.
Voor nu wil ik vooral even dit nieuws met je delen:
De muziek gaat verdwijnen uit audio op maat.
Ik heb gemerkt dat het componeren en remixen van muziek mij beter afgaat in de hobbymatige sfeer, en naar die sfeer wil ik de muziek dus terugbrengen. Uiteraard blijf ik luisterfilms illustreren met muziek, want zonder geluid of muziek zijn het luisterboeken. Die zijn ook leuk!
Natuurlijk blijf ik met veel plezier audio editen, teksten redigeren en inlezen op maat. Dus mocht je een tekst willen laten inspreken, een audiobestand laten schoonmaken of een tekst willen oppoetsen, mail me dan gerust via contact@rebexluisterfilms.nl. Ik zie uit naar je ideeën!… Lees verder...

Geluiden en muziek hoeven echt niet altijd

Zo, eens even kijken of er nog leuke filmpjes bij gekomen zijn. De meesten kan ik prima volgen. Hmm, deze titel klinkt interessant. Het verhaal gaat dieper in op een actualiteit. Zo krijgen we eindelijk het hele plaatje te zien. Even luisteren!

Een vlotte stem begint te babbelen, algauw versterkt door gillende mensen, sirenes en geraas. Mijn hart bonst. Harde klanken benadrukken elk woord, als de trailer van een thriller. Ik val zowat van mijn stoel. Zeg, moet dit? Is het al niet erg genoeg wat er gebeurde?
Intens droeve strijkers begeleiden de laatste woorden van een slachtoffer voor ze gruwelijk omkomt. Een mechanisch effect, schraperig en scherp snijdt door mijn ziel. Ze slaan me met muziek. Ze gutsen mijn gehoor. Het ene fragment vermengt zich met het andere; hier gejammer, daar alarm. De verteller praat genadeloos door. Stop, stop! Ik ben overtuigd!

Met een klap wordt alles stil, precies onder de juiste woorden. Dan volgt een hoog, klaaglijk geluid. Hebben ze nou serieus een doodskreet opgenomen en nog uitgezonden ook? Nee wacht. Het is een sirene die voor- en achteruit wordt afgespeeld, tot hij uiteindelijk galmend uitsterft. De verteller begint weer. Hou op. Hou op zeg ik! Ik ben al geschokt en bang en verdrietig! Vertel me alsjeblieft gewoon je verhaal. Laat die veel te mooie muziek en geluiden achterwege. Die zaten er niet in toen het gebeurde. Die voegen jullie toe om mensen te raken, omdat ze anders niet geraakt zijn.

Wat?
Niet geraakt zijn? Door zoveel ellende?
Zijn we dan zo afgestompt, zo ongevoelig dat het alleen nog lukt met knallende geluiden en muziek? Doet het ons dan niets meer tenzij het ons in het oor wordt geschreeuwd?

Kennelijk hebben we het zo prettig in onze warme huizen, met onze volle magen en pijnstillers, dat zaken als geduld, kou, honger of pijn uit ons systeem zijn. Daarom zoeken we iets dat ons kan vertellen: je leeft. Je houdt je adem in. Je hebt een hart, het bonst. Je voelt boosheid en medeleven, strijdlust en triomf. Gelukkig is de film er nog. Of het nieuwsbericht. Of de game. Kruip lekker in die huid, dan voel je tenminste dat je leeft.

Gisteren keek mijn vriendin iets met bombastische muziek. Het bleek een natuurdocumentaire te zijn. Gefascineerd bleef ik staan luisteren. Zoals de verteller sprak, en de muziek speelde, leek het wel een epos. Vol heldenmoed en tragiek…
“En?” vroeg … Lees verder...