Wat je schrijft, krijg je terug

Twintig jaar geleden verdwaalde een van mijn personages in een sneeuwstorm.
Het was lang niet het ergste dat ik haar had aangedaan en ik vroeg me dan ook regelmatig af, mag ik dit wel schrijven? Kan ik dit wel maken?
En mijn muze sprak zeggende: “Als het jou overkomt, piep je wel anders!”
In de jaren daarna verdwaalde ik meermalen zelf in de sneeuw, en natuurlijk was mijn mobiel leeg. Heel vervelend, want sneeuw en blindheid combineren niet.
Nou, blijkbaar had ik mijn lesje nog niet geleerd. Laatst ben ik toch weer in de sneeuw verdwaald, midden in de nacht, en met een lege telefoon.

Mijn lief en ik waren bij vrienden op bezoek geweest. Toen zij naar huis ging had ik misschien beter kunnen meegaan; zij ziet nog een beetje en kan zich enigszins oriënteren in winterweer. Maar ik was eigenwijs en vertrok een paar uur later.
“Als de sneeuw weg is, kom ik nog even iets langsbrengen,” zei ik tegen mijn vrienden.
“Um, Rebec, er ligt nu ook sneeuw,” probeerde mijn muze nog, maar ik hoorde hem niet en ging op pad. Het was al na middernacht, maar dat stukje van hun huis naar het mijne moest toch lukken? Het was maar vijfhonderd meter!
Zo’n drie kwartier later gaf ik het op. Ik moest het toegeven: ik was de weg kwijt, de navigatie-app kon me niet helpen, en ik moest mijn trots opzij zetten. Ik belde mijn vrouw.
“Ik kom je redden,” zei ze lief, en kwam uit bed om me te gaan zoeken. Toen ze me niet vond, besloot ik haar te videobellen.
Dat was teveel voor mijn telefoon.
De batterij gaf er de brui aan en daar stond ik dan, ergens in het nergens, met geen enkel herkenningspunt onder mijn voeten of in mijn oren.
“Je personages hebben het erger,” zei mijn muze. “Sneeuw stelt niets voor. Weet je nog, die scene waarin…”
“Ja ja, weet ik,” zei ik tegen hem. “Ga jij nou maar naar huis en kijk of alles goed is met mijn lief. Ik wil niet dat zij ook verdwaalt.”
Of hij ook echt gegaan is weet ik niet. Ik probeerde warm te blijven door te lopen, riep of er nog iemand buiten was, gleed uit, struikelde, viel in een kuil en stootte me tig keer aan dezelfde omgevallen boom.
Toen iemand mijn naam riep, kon ik mijn geluk niet op, en al … Lees verder...

Luxe luisterboeken

Wie zei toch ook weer dat architectuur stilstaande muziek is, en muziek vloeiende architectuur?
Oh ja. Johann Wolfgang Goethe natuurlijk.
Wat mij betreft geldt dat ook voor verhalen.
Net zoals ik dol ben op klassieke (binnenhuis)architectuur waarin net dat beetje extra zit, in tegenstelling tot minimalistisch wat vooral functioneel moet zijn…
Houd ik van oude boeken. Van gothische lettertypes. Van kaften die met liefde zijn gemaakt. En ja, dus ook van purple prose.
Oké, in tekst is strakke rechtlijnigheid ook mooi, maar dan omdat het gedicht of de roman erom vraagt. Niet omdat men van hoger hand heeft gezegd dat alleen de meest bazale functies mogen blijven.
Daarom Rebex Luisterfilms, wat ik misschien beter ‘luxe luisterboeken’ kan noemen.
Vroeger had elke deurknop, elk gebouw, elke lantaarnpaal iets sierlijks. Het wilde iets uitstralen. De wereld luister bijzetten.
Luxe luisterboeken willen dat ook. Ze willen een verhaal naast functioneel ook mooi vertellen, gewoon, om het mooi zijn. Om je te raken. Ze denken niet aan geld, ruimte en materialen of het gebrek daaraan. Ze denken aan jouw gevoel. Aan schoonheid. Aan een prettige ervaring voor het oor. In luxe luisterboeken wordt geld nog moeite bespaard om jou mee te nemen op een plezierige of spannende reis.
Wie wil er nou naar een pretpark vol grijze gebouwen, asfalt en beton, waar alleen water en brood wordt geserveerd? Dan wil je toch liever naar een park vol kleuren, geuren, lekkere hapjes en geluiden, gebouwd om jou onder te dompelen in zijn eigen kleine wereld?
Wat mij betreft geldt dit niet alleen voor je vakantie uit de realiteit. Dit geldt voor heel die realiteit; voor jouw buurt, jouw werkplek, jouw vervoermiddel. En dus ook jouw luisterboek.
Als ik architect was zou ik, tegen alle trends in, schoonheid boven innovatie stellen.
Als schrijver, verteller, componist en sound editor ga ik dat alsnog doen. Zijn luxe luisterboeken niet immers vloeibare architectuur? En boeken stiekem ook, zodra jij ze leest?… Lees verder...

Normale verhalen

*Een paar jaar geleden*

Zit je net lekker te schrijven, komt dat jengelende stemmetje weer in je hoofd opzetten.
“Kun je ook normaal schrijven?”
“Tuurlijk,” zeg ik. “Alleen ik wil het niet. Zie jij hier ook maar één verhaal zonder een element van fantasy, sci fi, absurditeit, het bovennatuurlijke, religie, mythologie of maffe magie?”
“Je zegt dat je niet normaal wil schrijven, maar volgens mij kun je het niet.”
“Ik kan het wel, ik heb er gewoon geen zin in.”
“Bewijs het!” zegt Stemmetje. “Schrijf een hele bundel normale verhalen, en doe hier zo min mogelijk fantastische elementen in.”
“Oh fijn,” zucht ik. “Nou zit ik dankzij jou straks maandenlang saaie verhalen te schrijven die geen kip wil lezen.”
“Nee die gekheid van jou,” werpt hij tegen. “Kijk eens rond. Kijk naar de boeken die mensen lezen. Mensen houden van normaal. Mensen zijn gek op normaal!”
Mijn muze komt de studio uit en kijkt verbaasd naar ons. “Zit je nou alweer aan haar hoofd te zeuren?” vraagt hij Stemmetje. Die werpt één blik op mijn muze en duikt gillend onder het bureau.
“Je hebt toch niet geluisterd hè?” vraagt hij bezorgd. Ik hoor hem niet want ik ben al druk voor me uit aan het typen. Mijn uitdrukking is er één van sombere verveling.

*een paar jaar later*

“Nou jongens, hij is af!” geeuw ik en rek me nog eens uit.
Stemmetje sluipt de kamer in, kijkt eerst of ik alleen ben en gaat weer in mijn hoofd zitten. Ik wapper naar hem als naar een mug.
“Laat me eens lezen,” verzoekt hij.
“Liever niet. Dit verhaal is nogal gewelddadig, dat andere verhaal vind ik te somber, die drie hebben een fatale afloop en moet je dit nou zien. Het lijkt wel een stukje uit de schoolkrant.”
“Dat moet je zo niet zien. Kijk. Het schoolkrantstukje gaat over de energietransitie. Dat gewelddadige verhaal noem ik maatschappijkritisch. En het verhaal dat jij depri noemt liet je laatst nog aan die enge muze van je lezen. Weet je nog wat hij zei?”
“Hij vroeg me nooit meer zoiets te schrijven,” antwoord ik.
“Omdat hij hem indringend vond! Hij had kippevel!” roept Stemmetje triomfantelijk. “Zie je wat ik bedoel? Mensen zijn dol op normale verhalen.”
“Ik niet.”
“Nee, maar voor wie schrijf je nou?”
“Ja, voor wie schrijf ik nou?” vraag ik lachend en geef hem een por. “Het is al goed Stemmetje. … Lees verder...

Revive your darlings

“Kill your darlings,” is een vaak gehoord advies voor schrijvers. Ook wel geformuleerd als schrijven is schrappen en less is more.

Een paar jaar terug nam ik dit advies nogal ter harte. Ik stroopte mijn mouwen op, nam mijn darlings en duwde ze met geweld door de vleesmolen, de versnipperaar en de vuilverbrandingsoven. Alleen de sterksten kwamen er herkenbaar uit. De rest zag eruit als pulp, papiersnippers en panklaar rulgehakt. En het liet me koud ook.
“Laat het nou,” zeiden mijn vrienden wanhopig. “Je hoeft dit niet te doen. Deze scene is prima, die zin vind ik leuk en met dat personage heb ik nu juist iets bijzonders!”
Ik kende geen genade en ging door, verwoestend zonder spoor, want less is immers more.
Ik was zowaar trots op wat ik deed. Het advies opvolgen, redigeren, loslaten en verder gaan. Niet omkijken. Vergeet je oude werk.

Dit ging zo een paar jaar door, tot ik alles wat overbleef zo onderhand kon dromen.

Toen zat ik eens op bed met een fotoboek op schoot. Dat wil zeggen de eerste versies van wat boeken en verhalen.
Ach ja… weet je die beschrijving nog? Die details, voor de herinnering aan beeld en kleur vervaagden? En dan die foreshadowing. Die was eigenlijk best goed. Waarom had ik die dialoog ook weer weggehaald? Wat een ongedwongen stijl, wat een spontaniteit.
Gek eigenlijk. Deze oude versies ademden meer leven dan de nieuwe. Ze voelden vertrouwd en toch vers.
Helemaal niet zo gek eigenlijk…
Hier had ik nog niet op ingehakt. Hier mocht je nog schrijven wat je wilde, waar je van genoot. Voor je plezier, niet om te voldoen. En dat was te lezen. Er zat nog leven in.
Ik kon de woorden “oude glorie” niet uit mijn hoofd zetten.

En dus nam ik een besluit.

Ik ga alles fixen!
Ik ga mijn werk in oude glorie herstellen, ja zelfs nog meer glorie geven! Ik ga dit kaalgevreten skelet weer pees en vlees en spier en leven geven. Schrijven en redigeren zoals vroeger: Spontaan, vrij en ongedwongen.
Ik maak alles weer goed.
En dan schrap ik meteen de plaatsen en personen waar ik altijd al mijn twijfels over had, of waar ik nooit echt van gehouden heb. Dit is de kans om ruimte te creëren voor het oude en het nog betere!
Wat zal ik genieten, terwijl ik mijn darlings revive en hen aan mijn nieuwe darlings … Lees verder...

Sprookjes worden sproken

binnenkort verschijnt er op Storytel, Luisterrijk, de luisterbieb en natuurlijk op deze site een bundel sprookjes, of eigenlijk zijn het meer sproken. Het wordt namelijk tijd dat sprookjes in hun oude sinistere glorie worden hersteld. Dit gaat zo:
1. Een paar bekende sproken door de wringer halen.
2. Een paar nieuwe sproken schrijven; die zijn dan automatisch al verwrongen.

Voorbeelden van bekende sproken die de wringer hebben gehad:
De kikker wordt een sluwe hagedis. Roodkapje ontmoet Isengrijn. Doornroosje heeft nachtmerries en de prinses op het witte paard heeft dollartekens in haar ogen.

Voorbeelden van nieuwe sproken:
Gaia komt stiekem in het heelal spelen. Een meisje zoekt haar ultieme verhaaltje voor het slapengaan. De prinses houdt van de draak en de dieren zijn de mensen beu. Ze bellen de verdelgingsdienst.

Fragment uit één der sproken:

De volgende keer: Hoe klinkt een sprookje zonder stem?… Lees verder...

Sociale media – een levensles

En, creatieveling, wat zou je in het komend leven willen leren?

Ik zou wel willen leren dat je niet alles wat je weet, of denkt, met anderen hoeft te delen. Dat er altijd een uithoekje in je hoofd mag zijn dat alleen jij kent.

Oké. Ga verder?

En dat dat uithoekje zo klein of groot mag zijn als jij maar wilt.

En hoe zou je dat willen leren?

Ik zou iemand kunnen worden die enthousiast is, maar tegelijk niet op wil scheppen. Die het oordeel van de mensen vreest nog voor het is geveld:
Waarom doe je dat/heb je dat gedaan, of niet gedaan? Had je niet beter? Vind je dat je, of vind je dit echt? Leg eens uit?

Dus een combinatie van openhartigheid en verlegenheid? Zeg maar, ambivert?

Zoiets ja.

Lijkt ons een prima plan. We stellen voor dat je één element uitkiest dat jou zo nu en dan helpt herinneren dat je je eigen uithoekje mag hebben. Een element waar je niet dol op zult zijn. Je zult er zelfs een beetje gek van worden. Wij zien hier dat over een jaar of zeventien, een sociaal medium ontstaat dat heel goed bij jouw aversie past.

zeventien? Ben ik dan niet wat jong?

Geen zorgen; je zult er pas tien jaar later hinder van hebben.

Oh-oh. Wordt het erg vervelend?

Soms, maar soms ook niet. Dat is nu juist de grap. Je zult er de zenuwen van krijgen, men zal je er veel negatiefs uit voorlezen, het zal lijken of iedereen door elkaar schreeuwt en dat niemand jou meer face to face inlicht. Maar, let op: Het medium zal jou ook helpen oude vrienden terug te vinden, en je naamsbekendheid te vergroten.

Ja maar, ik ga opscheppen toch niet leuk vinden?

Precies! Die twijfels, dat dubbele gevoel zullen jou steeds helpen herinneren aan je eigen uithoekje, en dat je die altijd mag hebben. Hoe groot of klein ook.

Dus een balans tussen opscheppen en niets meer zeggen.

Juist. Lijkt je dat wat?

Eigenlijk niet, maar het moet wel een uitdaging zijn hè! *Lacht*

*Lacht ook* Handen erop?

Handen erop!… Lees verder...

Ontwerpstudio Karel en Linda

Een lang gekoesterde droom komt uit: Ondanks dat ik door mijn blindheid zelf niet meer kan tekenen, hebben mijn luisterboeken toch prachtige omslagen gekregen.

Vandaag heeft Ontwerpstudio Karel en Linda elf nieuwe covers geleverd voor Rebex Luisterfilms, en wat zijn ze mooi geworden! En wat een geweldige samenwerking! Karel en Linda reageren snel, zijn enthousiast, denken mee en laten jou ook meedenken. Twee van mijn grootste muzen waren mijn ogen en hielpen me beslissen, en zo kwamen we gezamenlijk tot het beste resultaat.

Ik weet precies wie ik het omslag voor mijn volgende boek laat maken. Ontwerpstudio Karel en Linda natuurlijk: www.karelenlinda.nl… Lees verder...

De inspiratiebron

De inspiratiebron

Een fragment uit het boek Zielespinsels

Herinneringen.
Die waren het enige dat Takuri nog had in deze vreemde nieuwe tijd. Wat had de wereld zo drastisch veranderd? Hoe kwam hij hier, waar kwam hij vandaan?
Zelfs binnenin zijn ziel wist men het niet. Maar hij was deze wereld dankbaar. Alles was anders, maar er was volop leven om te verschalken.
Hij keek naar al dat leven, en hoorde de regen vallen.

De regen viel het eerst in nuchter Angelsaxië, waar iedereen het goed had en klaagde over het weer.
Zachtjes tikte hij tegen het raam. Een schrijver zat op zijn pen te kluiven. Zijn blik gleed van de blauwe lijnen in zijn schrift naar de berg propjes in en om de prullenbak. Hij zat hier al een uur. Kom op! Het was bijna Halloween, zijn specialiteit, en het was al een maand geleden dat ze hem vroegen.
Hij keek naar buiten. Overal grijstinten en een poging tot kleur. Geen wind, geen donder en bliksem. “Misschien toch maar wat series kijken voor een idee,” mompelde hij.
Nauwelijks waren hem die woorden ontsnapt of de deur ging krakend open. Een kille windvlaag deed zijn schrift wapperen. Dit leek er meer op. Hij begon ijverig mee te schrijven. De wind, de piepende deuren, een gebonk beneden. Voetstappen op de trap. Perfect!
Hij stopte.
Bij de deur stond een vreemdeling. Verbijsterd vergat hij dit te noteren. “Hallo?”
De man die onuitgenodigd zijn schrijfdomein betrad, was van onbestemde leeftijd, jong en oud tegelijk. Hij was rijk gekleed, had lang zwart haar en ogen in de kleur van een soort violet.
“Hoe kom je hier binnen?”
Hij glimlachte. “Vergeef me. Uw achterdeur stond open, en Ik zag u daar zo zitten kniezen alsof u wel wat hulp kon gebruiken.” Hij stak een smalle hand uit. “De mensen noemen mij Amatis, meester van de inspiratiebron.”
“Welke inspiratiebron?”
“Elke,” antwoordde de man. “Zal ik u hem laten zien?”
De schrijver aarzelde. Amatis, dat klonk verdacht als amateur.

Takuri spoorde hem zwijgend aan. Oh aarzel toch niet! Ga met hem mee, ga…

“Ik wil best wel even komen kijken, maar mijn moeder, ze weet niet…”
“Laat een briefje achter,” zei de bezoeker. “Voor u het weet bent u weer hier. De inspiratiebron is een zee van tijd.”
Schouderophalend schreef hij het briefje en volgde hem naar buiten. Met vreemde mannen meegaan was niets voor hem, maar een … Lees verder...

Flow

Inspiratie, ingeving, de intuïtie en de flow. Het heeft wel duizend namen en iedereen herkent het als het komt.
Hieronder wil ik vier momenten met je delen waarop mijn muziek of schrijfsels loopjes met me namen, het toeval iets heel grappigs deed en de inspiratie mij besprong.

1. De vonk
Er was eens een schrijver die niets wist te schrijven. De deadline sloop gevaarlijk grommend naderbij, en dus besloot de schrijver iets te schrijven over een schrijver die niets wist, en over de gevaarlijke zoektocht die daarop volgde…
Op het moment dat hij dit besloot te schrijven, begon het bloed te gloeien in zijn aderen. Hij steeg op, kwam tot leven, schreeuwde het van de daken, klom er weer af en schreef zijn verhaal.
Dit soort momenten zijn niet te vangen. Zij vangen jou. Aan de deadline ben je dan ontkomen, maar niet aan de inspiratie.

2. De knop
Een musicus haalde traag adem terwijl zijn handen werktuiglijk langs synthesizer en computer gingen. Hier iets harder, daar een fade-out. Hier misschien een spoortje minder, of toch een ander instrument. Hij was in een trance die al uren duurde, en besefte niet hoe lang hij hier gezeten had.
En toen ging er een knop om.
“Klaar.”
Zomaar uit het niets klonk de geluidloze stem. “Stop. Het is klaar. Niets meer aan doen.”
Verbaasd keek de man naar zijn scherm. Hij wist niet waar dit gevoel vandaan kwam, maar sinds die laatste kleine wijziging was het stuk opeens af.

3. De rem
“Zo, eens kijken hoe dit verhaal verder gaat. Ik denk dat er dit of dat gebeurt, en eigenlijk weet ik dat wel zeker. Ik heb immers braaf mijn opzetje gemaakt en weet precies wat de personages zullen gaan doen, en zo niet, dan heb ik toch tenminste een vage outline in mijn ho…
Hooo!
Wat doen jullie nou personages? Dit stond niet in het script! Kom terug jullie! Waar zit jullie rem?
Pff, oké. Dan ga ik wel verder zonder jullie.
Ah nee! Nee jongen dit meen je niet. Dit ga je je lezers niet aandoen toch?
Te laat. Al gebeurd.
Zucht. Nou, voor deze keer laat ik het staan. Maar de volgende keer ga ik niet achter mijn eigen verhaal aanhollen hoor!

4. De goede fout
“Dat wordt mooie muziek, dit hoofdstuk wordt echt gaaf. Hoeveel sporen heeft deze scene eigenlijk?
Dertig?
Man dat is veel! Hoe weet ik … Lees verder...

Rebex redigeert

Rebex redigeert nu ook jouw teksten en maakt deze korter en krachtiger. Denk hierbij aan brieven, websites, manuscripten of scripties. Rebex Luisterfilms zorgt voor een prettig leesbare en overzichtelijke tekst, waarbij de essentie bewaard blijft en zelfs nog zichtbaarder wordt.

je kunt dit gratis uitproberen. Stuur een mail met bijlage naar contact@rebexluisterfilms.nl en laat kosteloos een tekst van max. 500 woorden redigeren. Binnen enkele dagen ontvang je je tekst ingekort en glanzend gepoetst in je mailbox.
Als de tekst je bevalt, kun je vrijblijvend een offerte aanvragen. Vanaf 2 tot 10 cent per woord redigeert Rebex jouw teksten met plezier.… Lees verder...