Flow

Inspiratie, ingeving, de intuïtie en de flow. Het heeft wel duizend namen en iedereen herkent het als het komt.
Hieronder wil ik vier momenten met je delen waarop mijn muziek of schrijfsels loopjes met me namen, het toeval iets heel grappigs deed en de inspiratie mij besprong.

1. De vonk
Er was eens een schrijver die niets wist te schrijven. De deadline sloop gevaarlijk grommend naderbij, en dus besloot de schrijver iets te schrijven over een schrijver die niets wist, en over de gevaarlijke zoektocht die daarop volgde…
Op het moment dat hij dit besloot te schrijven, begon het bloed te gloeien in zijn aderen. Hij steeg op, kwam tot leven, schreeuwde het van de daken, klom er weer af en schreef zijn verhaal.
Dit soort momenten zijn niet te vangen. Zij vangen jou. Aan de deadline ben je dan ontkomen, maar niet aan de inspiratie.

2. De knop
Een musicus haalde traag adem terwijl zijn handen werktuiglijk langs synthesizer en computer gingen. Hier iets harder, daar een fade-out. Hier misschien een spoortje minder, of toch een ander instrument. Hij was in een trance die al uren duurde, en besefte niet hoe lang hij hier gezeten had.
En toen ging er een knop om.
“Klaar.”
Zomaar uit het niets klonk de geluidloze stem. “Stop. Het is klaar. Niets meer aan doen.”
Verbaasd keek de man naar zijn scherm. Hij wist neit waar dit gevoel vandaan kwam, maar sinds die laatste kleine wijziging was het stuk opeens af.

3. De rem
“Zo, eens kijken hoe dit verhaal verder gaat. Ik denk dat er dit of dat gebeurt, en eigenlijk weet ik dat wel zeker. Ik heb immers braaf mijn opzetje gemaakt en weet precies wat de personages zullen gaan doen, en zo niet, dan heb ik toch tenminste een vage outline in mijn ho…
Hooo!
Wat doen jullie nou personages? Dit stond niet in het script! Kom terug jullie! Waar zit jullie rem?
Pff, oké. Dan ga ik wel verder zonder jullie.
Ah nee! Nee jongen dit meen je niet. Dit ga je je lezers niet aandoen toch?
Te laat. Al gebeurd.
Zucht. Nou, voor deze keer laat ik het staan. Maar de volgende keer ga ik niet achter mijn eigen verhaal aanhollen hoor!

4. De goede fout
“Dat wordt mooie muziek, dit hoofdstuk wordt echt gaaf. Hoeveel sporen heeft deze scene eigenlijk?
Dertig?
Man dat is veel! Hoe weet ik nu waar welk instrument zit? Oeps, en dan druk ik ook nog eens de delete-knop in. Nou is de helft van de sporen naar links verplaatst.
Hey, dat klinkt eigenlijk best leuk!
Eigenlijk klinkt dit nog veel mooier dan eerst!
Jaaaaaa! Ik heb per ongeluk iets moois gemaakt! Dank je, deletetoets!!

Kun je in je droom nog zien? Meer dan je denkt

Regelmatig krijg ik de vraag: “Kun je in je dromen zien?”
Uiteraard verschilt dit van mens tot mens – iemand die altijd blind was droomt misschien anders dan ik, die tot mijn negentiende juist erg visueel was ingesteld. Sterker nog: Synesthetisch. Alles had kleur, zo ook letters, cijfers, geluid en muziek. Toen ik nog kon zien maakte ik gemakkelijk het onderscheid tussen de kleuren in mijn hoofd en de wereld. Ook in dromen hielden de beelden zich netjes aan de regels.
Dat is nu anders.
Sinds ik blind ben loopt alles door elkaar en heeft elk geluid, begrip, persoon en voorwerp overwegend de kleur uit mijn hoofd.

In mijn droom vannacht maakte ik de achtergrondmuziek bij het laatste hoofdstuk van Welkom in mijn ziel. Ik stond voor een donkergrijs schoolbord, de stilte, en tekende met gekleurde krijtjes, de instrumenten. Het werd best mooi, tot ik een vreemd kringeltje rook tekende dat een beetje klonk als een typisch jaren 70-deuntje.
“Hoe vind je dit?” vroeg ik één van de toeschouwers.
“Ik zou het niet doen,” zei hij. “Het contrasteert nogal met de rest van je muziek, die juist erg klassiek en filmisch klinkt.”
Ik keek en luisterde er nog eens naar, en kwam tot de conclusie dat hij gelijk had. Ik veegde het uit (control Z) en het bord was weer donkergrijs (stil).
Toen pakte ik een ander krijtje en tekende een vlammend vuur; volle, orchestrale achtergrondmuziek. Hoe harder en langer ik arceerde, des te voller werden de klanken, variërend van donkerrood tot heel lichtgeel. Ik stond zelf te kijken van mijn meesterwerk.

Dit is slechts één van de momenten waarop verbeelding en werkelijkheid door elkaar lopen, zoals ze in dromen vrijuit doen. Ik ben bijvoorbeeld ook weleens een kamer binnengestapt waar de muziek flakkerende, gouden lichten wierp op de muur, en mensen hebben tegenwoordig steevast de kleur trui aan van hun naam of stemgeluid.

Of we kunnen zien in dromen? Vraag het tien blinden en je krijgt tien antwoorden. Dit is het mijne.

Mijn apparatuur is chagrijnig

Laatst was ik muziek aan het maken bij mijn huidige luisterfilm, toen ik dit gesprek voerde met het programma Audacity en mijn PCM-recorder, die momenteel fungeert als tweede geluidskaart. Dit vindt hij blijkbaar geen leuk baantje, want hij besluit er soms zomaar mee op te houden. Dan verbreekt hij boos de USB-verbinding en loopt weg.

Audacity: Baas, luidsprekers speaker control is ervandoor.
Ik: maakt niet uit. We sluiten hem gewoon weer aan en gaan verder.
Audacity: Oké. … Um… Ik zie hem niet hoor. Ik zie alleen luidspreker 4 ediroll UA 95..
Ik: dat is mijn andere geluidskaart. Die ene is eigenlijk een recorder. Ga maar even opslaan, dan praat ik wel even met luidsprekers speaker control.
Audacity: Oké. *gaat opslaan*
Ik: hé, recorder, waar ga je nou heen?
Recorder; Ik kap ermee.
Ik: Waarom?
Recorder: Ik ben geen geluidskaart. Ik ben een recorder!
Ik: De functie om een geluidskaart te worden zit er wel op, dus je doet het maar gewoon.
Recorder: je hebt al een externe geluidskaart, gebruik die lekker!
Ik: Zucht. Ik heb je drie jaar geleden al uitgelegd dat ik twee geluidskaarten nodig heb, één om die ontoegankelijke virtuele instrumenten op te nemen, en één om af te luisteren wat ik niet opgenomen wil hebben, plus nog een mixer om iedereen te kunnen monitoren. Ik weet het, het is een ingewikkeld verhaal, maar als je nu gewoon doet wat ik zeg…
Recorder: En dat doe ik dus niet. Zoek het uit. Hier heb je je USB-poort terug.
Ik: Ik ga niet weer mijn hele project tussentijds opslaan omdat jij een off-day hebt. *plugt recorder weer in*
Audacity: Ik zie hem nog steeds niet.
Recorder: Ik ben er toch echt, doe je ogen open man!
Audacity: je moet me opnieuw opstarten baas.
Ik: Alweer??
Recorder: ha ha, domme Audacity!
Audacity: Watch it hardware!
Recorder: Softy!
Ik: Jongens!!!
Iedereen: *valt stil*
Ik: ja? Heb ik jullie aandacht?
iedereen: *is nog steeds stil*
Ik: Mooi. Ik ga nu alles opnieuw opstarten, aansluiten, openen en opzoeken waar ik gebleven ben, en daarna ga ik een hapje eten. En als ik terug ben, doet iedereen normaal. Begrepen??

Luisterfilmmuziek op Bandcamp

Sinds kort staat het album “Soundtrack Tegenstanders” ook op Bandcamp, waar je gratis naar

alle tracks kunt luisteren. Wat ik zelf erg leuk vind aan Bandcamp is dat de klant zelf bepaalt wat hij ervoor wil geven. Het minimum is gelijk aan de prijs op www.rebexluisterfilms.nl, en als

je het leuk vindt kun je er zelf iets bij doen. Binnenkort wil ik gaan expirimenteren met laag geprijsde producten om te zien wat jij ervoor geeft.
Nog een voordeel van Bandcamp is dat je kunt betalen via Paypal. Maar wie weet, misschien kan dat binnenkort ook hier!
Wil je gratis naar alle tracks luisteren, en volgende maand naar nog veel meer muziek uit

luisterfilms? Surf naar rebexluisterfilms.bandcamp.com en laat je meevoeren door de muziek.

Mijn recept voor luisterfilms

Mijn recept voor luisterfilms

Een kok of goochelaar zou dit nooit doen, maar ik ga hier mijn
geheime recept achterlaten voor een Rebex Luisterfilm. Hieronder lees je hoe deze tot stand komt en welk proces hij moet doorlopen. Na elke fase kun je zelf proeven hoe hij intussen klinkt. Veel lees- en luisterplezier!

Stap 1. Het schrijven

Alles begint met het schrijven van een boek of een verhaal. Schrijven doe ik nu vijftien jaar met
veel plezier en ik heb tientallen boeken, verhalen en novelles klaarstaan om luisterfilm te worden. Dit vergt natuurlijk tijd, dus alleen de beste gaan door naar fase 2. En intussen blijf ik schrijven, omdat ik het neit laten kan.

Stap 2. Het inspreken

Als de tekst is goedgekeurd, lees ik hem voor in wav-formaat. Hierbij gebruik ik de spraaksynthesizer van de computer. Dit voelt echt als voorlezen zoals ik deed toen ik nog kon zien. . Ik sluit me op in mijn studio met een microfoon, een geluidskaart en een toetsenbord (de computer moet buiten blijven) en vervolgens ga ik los. Het idee dat niemand me kan horen maakt dat ik me extra goed kan concentreren en inleven in de personages. Ik kleur ze in zonder terug te vallen op gekke stemmetjes. Natuurlijk is het een zoektocht naar de juiste klemtoon, tempo en lading, dus een ruw bestand duurt doorgaans vier keer langer dan het hoofdstuk!

Stap 3. Ontfouten

Wanneer een hoofdstuk is ingelezen, moet hij flink worden opgepoetst. Ik knip alle foutjes, stiltes en klikjes eruit, bepaal welke zinnen het mooist gelukt zijn en voeg waar nodig alvast echo en galm toe. Dit ‘ontfouten’ is een behoorlijk priegelwerk, maar het resultaat is een heus luisterboek.

Stap 4. Het script

Maar ik wil geen luisterboek. Ik wil een luisterfilm, met geluid en muziek. En dus begin ik aan het script. Tussen de regels van de tekst maak ik aantekeningen waar geluid of muziek moet gaan klinken, hoelang en hoe hard, met welke effecten of instrumenten, waar het begint en waar het eindigt, en bovenal: Welke sfeer het moet uitdrukken.

Stap 5. Het ontwerpen van geluidseffecten

Aan de hand van het script begin ik te bewerken. Hierbij gebruik ik zowel eigen geluiden als rechtenvrije collecties. Ik schilder achtergronden, zoals vogels, de wind en ruisend verkeer, handelingen zoals lopen, vechten en in het water vallen, en abstracte of onhoorbare geluiden zoals lichtflitsen, een droomstaat of het geluid van pijn. Bij het implementeren van geluidseffecten houd ik rekening met volume, lengte, timing en de plaats in het stereoveld. Het voelt voor mij alsof de donkergrijze stilte opeens gevuld wordt met kleuren en landschappen.

Stap 6. De muziek

Zoals geluid een wereld schetst, zo voegt muziek emoties toe. Samen brengen ze het verhaal tot leven. Spoor 1 bestaat nu uit het bestand met de stem en de geluidseffecten, en spoor 2 t/m tig vormen de muziek. Het script helpt mij bij het bepalen van lengte, volume, klankkleur en sfeer. Ook heb ik van tevoren als geheugensteuntje een map gemaakt met alle leidmotieven,. Ik hoef het alleen nog maar te arrangeren en in te spelen. Eitje toch?
Niet dus.
Bij elk foutje nog eens proberen, de muziek over een andere boeg gooien, zoeken naar dat ene instrument, nog een beetje van dit, nog een riedeltje hier of daar. Wordt het nog niet saai? Welke toonsoort past hierbij? Is dit niet te hard? Wat wil ik hiermee uitbeelden? Oh jee, sla ik weer mis… Nou, nog maar eens een keertje.
Na elke scene sla ik de muziek apart op om hem later in te mixen. En voile: Mijn luisterfilm heeft muziek!

Stap 7. Mixen en masteren

We zijn er bijna! Nog even de ruis weghalen, de muziek er in mixen, wat stiltes verwijderen, een titelblad en aftiteling…
Wat? Weer een maand verder? Nee toch!
Nu ja. Hij is tenminste af, mijn nieuwe luisterfilm!

En na dit uitgebreid gevierd te hebben wacht ik de eerste feedback af, schrijf een flaptekst, kies een preview en stuur hem naar de grote luisterboekwinkels.
Zo, en terwijl jullie lekker gaan lezen, leun ik een tijdje achterover. Het schrijven van de volgende komt straks wel.

Luisterfilmmuziek

In de filmindustrie wordt muziek vaak gebruikt om je onderbewuste te bespelen: Je hoort de muziek niet altijd, maar je voelt hem. Je kunt het echter ook omdraaien. Haal de film weg, en je houdt een los muziekstuk over dat een verhaal vertelt.
In het fragment hieronder hoor je een scene uit een te verschijnen luisterfilm, maar dan enkel de muziek. Geen stem die vertelt, geen geluiden. Wat voor verhaal zou het nu zijn? Waar gaat het over, wat gebeurt er allemaal?
Tot deze luisterfilm uitkomt, laat ik dat aan jouw verbeelding over.